Stadium
Het stadium van de kanker vertelt hoe groot de tumor is en of hij zich heeft verspreid. De arts leidt het vermoedelijke stadium af op basis van het rectaal toucher, de beeldvormende onderzoeken en de prostaatbiopsie.
Om het stadium te omschrijven, gebruiken we de TNM-classificatie. De T staat voor tumorstadium. De N voor de uitzaaiingen in de lymfeklieren rond de prostaat (node). En de M voor uitzaaiingen op afstand (metastasis) die voornamelijk in het bot zitten.
We onderscheiden vier tumorstadia die nog verder kunnen worden onderverdeeld:
- T1: de tumor is niet te voelen met de vinger (via rectaal toucher) en niet te zien bij echografie
- T2: de tumor zit alleen in de prostaat, het prostaatkapsel lijkt niet aangetast te zijn
- T3: de tumor tast het prostaatkapsel aan, met een eventuele aantasting van de zaadblazen
- T4: de tumor groeit door in of is vergroeid met de omgeving van de prostaat
Agressiviteit
De zogenoemde Gleason-score vertelt hoe agressief de prostaattumor is. De patholoog onderzoekt daarvoor het weefselstaal dat de arts met een biopsie uit de prostaatklier heeft genomen onder de microscoop. De cellen die hij ziet, geeft de patholoog een score van 1 tot 5.
- Een lage score betekent dat de tumorcel weinig verschilt van een normale prostaatcel en weinig agressief is
- Bij een hoge score lijkt de tumorcel nauwelijks nog op een prostaatcel en gaat het om een agressieve tumorcel
Som van twee cijfers
In het verslag van de patholoog staan twee cijfers:
- De score voor het meest voorkomende patroon in de stukjes weefsel
- De score voor het meest agressief voorkomende patroon
De som van de twee cijfers is de Gleason-score. Bijvoorbeeld een Gleason-score 7 (3+4) betekent dat de meest voorkomende tumorcellen een score 3 kregen en de meest agressieve een score 4.
De patholoog beschikt maar over een aantal stukjes prostaatweefsel. De Gleason-score kan alleen met zekerheid worden bepaald als de volledige prostaat wordt verwijderd. Als er kanker is vastgesteld, geeft de patholoog een minimumscore van 6.
Hoe hoger de score, hoe agressiever de kanker. De meest agressieve prostaatkanker krijgt als Gleason-score 10 (5+5).