Bij een radicale cystectomie wordt de blaas volledig weggenomen en ook de lymfeklieren in het kleine bekken. Bij mannen kan tegelijk de prostaat met zaadblazen worden weggenomen en bij vrouwen de baarmoeder, de eierstokken en een gedeelte van de vagina.
Wanneer?
Meestal wordt de blaas verwijderd omwille van blaaskanker. Een cystectomie is noodzakelijk:
- als de tumor diep in of door de blaasspier is gegroeid
- als oppervlakkige blaastumoren niet op een lokale behandeling reageren
Soms wordt de blaas weggenomen als die veel klachten geeft zoals bij patiënten met MS of interstitiële cystitis (blaaspijnsyndroom). Ook als de blaas niet goed functioneert door bijvoorbeeld chirurgie of radiotherapie van de prostaat of blaas, kan die worden weggenomen.
Verloop van de cystectomie
Voorbereiding
Omdat de behandeling onder volledige verdoving plaatsvindt, ga je vooraf een afspraak in het preopnamecentrum. Daar bespreekt de anesthesist de voorzorgen en de risico’s van de verdoving met jou.
Enkele dagen voor de operatie start je een restenarm dieet om de darmen voor te bereiden op de operatie. De uroloog en verpleegkundige geven je de nodige uitleg tijdens de consultatie.
De operatie
Je wordt een dag voor de operatie opgenomen. Op de dag van de operatie krijg je steunkousen om het risico op een trombose zo laag mogelijk te houden. Voor je in slaap wordt gebracht, krijg je ook een infuus in je arm of hand.
De cystectomie is een robotgeassisteerde kijkoperatie. De uroloog verwijdert de blaas en lymfeklieren in het kleine bekken via een aantal kleine sneetjes in de buik. Nadat de blaas is verwijderd, kan de urine het lichaam niet meer langs de normale weg verlaten. De uroloog leidt daarom de urinewegen om. De operatie duurt gemiddeld vijf tot acht uur.
Urinewegen omleiden
Er zijn meerdere manieren om de urinewegen om te leiden. De uroloog bespreekt de opties met jou tijdens de consultatie.
- Urostoma (Bricker): de uroloog gebruikt een stukje dunne darm om de urine om te leiden naar een uitwendige urostoma. De urine vloeit continu af naar een zakje dat je rechtsonder op de buik plakt en makkelijk leeg kan maken.
- Orthotope neoblaas: de uroloog maakt van een langer stuk dunne darm een nieuwe blaas en maakt die vast aan de plasbuis. Zo kan de urine langs de plasbuis het lichaam verlaten. De nieuwe blaas trekt niet samen zoals de echte blaasspier. Je zal opnieuw moeten leren plassen.
- Sondeerbare pouch: ook hier maakt de uroloog van een langer stuk dunne darm een nieuwe blaas, maar die wordt niet vastgemaakt aan de plasbuis. De nieuwe blaas krijgt wel een andere verbinding naar buiten, bijvoorbeeld via de appendix. Je zal de blaas gemiddeld zes keer per dag moeten leegmaken met een sonde, meestal via de navel. Een verpleegkundige leert je het sonderen aan.
- Ureterocutaneostomie: de uroloog hecht twee urineleiders rechtstreeks aan de huid. Doorgaans zorgt dat voor een lagere levenskwaliteit. Deze optie wordt dan ook minder vaak toegepast.
Na de operatie
Je verblijft afhankelijk van je herstel ongeveer een week in het ziekenhuis. De eerste nacht breng je door op de verkoeverkamer. De uroloog komt ’s anderendaags langs en als alles goed gaat verhuis je weer naar de verpleegafdeling.
Mogelijke nevenwerkingen
De mogelijke nevenwerkingen hangen af van het type urinaire derivatie (urostoma, neoblaas of pouch). Je leest er meer over in de folders hieronder.
Opvolging na de ingreep
Tijdens de eerste controleafspraak op de poli Urologie bespreekt je behandelend uroloog het resultaat van het microscopisch onderzoek met jou. Zo nodig stelt de uroloog een bijkomende therapie voor.
De verdere opvolging hangt af van het type urinaire derivatie. Je leest er meer over in de folders hieronder.
Meer weten?
Download de folders:
- Robotgeassisteerde cystectomie met urostoma (man) (807.76 KB) "pdf"
- Robotgeassisteerde cystectomie met urostoma (vrouw) (782.22 KB) "pdf"
- Leven met een urostoma (722.43 KB) "pdf"
- Robotgeassisteerde cystectomie met neoblaas (man) (615.24 KB) "pdf"
- Robotgeassisteerde cystectomie met neoblaas (vrouw) (606.36 KB) "pdf"
- Robotgeassisteerde cystectomie met sondeerbare pouch (man) (621.31 KB) "pdf"
- Robotgeassisteerde cystectomie met sondeerbare pouch (vrouw) (611.06 KB) "pdf"