Hoofd- en halskanker omvat een groep aandoeningen in het neus-, keel- en oorgebied. Op zichzelf komt elke aandoening weinig voor, maar als groep staan ze op de zesde plaats van meest voorkomende kankers. De kanker kan ontstaan op verschillende plaatsen in het neus-, keel- en oorgebied:
- De meeste tumoren (90%) ontstaan in de mondholte, keelholte, het strottenhoofd (larynx), en de overgang naar van de keelholte naar de slokdarm (hypofarynx).
- Minder frequent gaat het om kanker van de neusholte (nasofarynx), de neus en sinussen of de speekselklieren.
We treffen deze tumoren het vaakst aan bij patiënten tussen 50 en 70 jaar oud. Helaas worden de meeste gevallen pas laattijdig vastgesteld, waardoor de genezingskansen lager zijn.
Screeningsdag hoofd- en halskanker op 22 september 2026
Van 21 tot 26 september vestigt de MakeSense-campagne de aandacht op hoofd- en halskanker. Het is de zesde meest frequente kanker, maar wordt vaak pas laat vastgesteld. Preventie en bewustwording over de symptomen en risicofactoren zijn dus van groot belang. Onder het motto ‘Laat je niet nekken’ organiseert het UZ Gent op dinsdag 22 september daarom een screeningsnamiddag, van 9 tot 12 uur, vooral gericht op veertigplussers.
Er wordt een vragenlijst afgenomen en je ondergaat een volledig keel-neus-ooronderzoek. Indien nodig worden verdere onderzoeken ingepland. Na afloop krijg je informatie over een gezonde levensstijl. Een afspraak maken is nodig. Dat kan via mijn.uzgent.be > Afspraken > Boeken via beslisboom > Neus-, keel- en oorziekten en Gelaats- en halsheelkunde > Screening hoofd-halskanker 22/09/2026, of via de afdeling Gelaats- en halsheelkunde op 09 332 23 32.
Risicofactoren
Risicofactoren voor het krijgen van een tumor in de bovenste luchtweg zijn ontegensprekelijk roken en overmatig alcoholgebruik.
Voor tumoren van de keelholte wordt ook een rol toegekend aan het humaan papillomavirus of HPV. Vooral HPV type 16 en 18 zijn verantwoordelijk voor deze aandoening bij veeleer jongere patiënten (jonger dan 50 jaar) die anders geen opvallend risicogedrag vertonen. Dezelfde virussen zijn bij de vrouw verantwoordelijk voor tumoren van de baarmoederhals. Verandering van seksuele gewoontes – met meer orale seks – speelt hier waarschijnlijk een rol.
Alarmsignalen herkennen: symptomen en klachten
De symptomen van een hoofd-halstumor lijken in het begin zeer onschuldig. Vaak wordt gedacht aan een banale virale of bacteriële infectie. Klachten zijn:
- pijnlijke of gevoelige tong
- gezwollen gevoel onder de tong
- een niet-genezend zweertje in de mond
- keelpijn
- slikpijn
- moeite met doorslikken
- heesheid
- zwelling in de hals
- eenzijdige neusverstopping, al dan niet met bloedverlies
Als die klachten langer dan drie weken aanhouden en niet reageren op klassieke behandeling is een specialistisch onderzoek nodig. Dat is zeker zo bij patiënten die risicogedrag vertonen.
Diagnose
- De diagnose gebeurt door klinisch onderzoek, met een keelspiegel of soepele kijkslang.
- Daarnaast wordt een weefselstukje van de verdachte slijmvliezen weggenomen. Dat gebeurt tijdens een kijkonderzoek onder narcose, meestal het dagziekenhuis.
- Aanvullend is ook nog medische beeldvorming (scan, echografie) nodig.
Behandeling
Bij een vroege diagnose – ongeveer een derde van de nieuwe patiënten – volstaat doorgaans één therapie: chirurgie of radiotherapie. Jammer genoeg krijgt twee derde van de nieuwe patiënten de diagnose pas in een verder gevorderd stadium van de ziekte. Zij hebben dan een combinatie van therapieën nodig: chirurgie met nadien radio- en soms ook chemotherapie, of radiotherapie gecombineerd met chemotherapie, soms nog gevolgd door een chirurgische ingreep.
De aanpak en behandeling van tumoren van de bovenste luchtwegen gebeurt in multidisciplinair overleg. Daarbij zijn naast de hoofd-halschirurgen ook collega-artsen van de diensten Radiotherapie-oncologie, Medische oncologie, Radiologie en Pathologische anatomie (weefselonderzoek) betrokken. Op een wekelijkse vergadering – vrijdag om 9 uur – wordt elk individueel patiëntendossier besproken en wordt een gerichte behandeling uitgewerkt.
Deze behandelingen staan in het oncologisch handboek van het Kankercentrum, waar voor elke specifieke tumor de aanbevolen aanpak beschreven wordt. Verschillende behandelingen – of combinaties ervan – zijn mogelijk: heelkunde (al dan niet met herstel van verwijderde weefsels), radiotherapie (of bestraling) en chemotherapie (intraveneuze medicatie).
Omkadering
Diagnose en behandeling hebben een grote impact op de patiënt. Daarom zorgt een paramedisch team voor omkadering. Dat bestaat uit verpleegkundig consulenten, logopedisten, diëtisten, psychologen, kinesitherapeuten, en sociaal verpleegkundigen. Zij staan ter beschikking van de patiënt en zijn naaste omgeving, zowel tijdens de behandeling als nadien tijdens de opvolging.
Omdat het stoppen van risicogedrag – roken en alcohol – niet altijd eenvoudig is, wordt samengewerkt met specifieke consulenten die de patiënt tijdens dat moeilijke proces begeleiden.
Lees meer over de omkadering voor kankerpatiënten op de webpagina's van het Kankercentrum.
Make Sense-campagne
Ons ziekenhuis zet mee de schouders onder de Make Sense Campagne, de jaarlijkse bewustwordingsweek van de Europese Vereniging van Hoofd- en Halskanker (EHNS: European Head and Neck Society).