Signalen
De patiënt kan verschillende signalen geven over zijn veranderd seksueel leven. Bv. 'Ik heb niet langer zin om te vrijen' of 'Het doet pijn.' Evengoed kunnen het signalen zijn die wijzen op het relationeel functioneren zoals 'Er zijn spanningen in de relatie' of 'Ik heb het moeilijk als mijn partner mij naakt ziet of mij aanraakt.'
Ook patiënten bij wie intimiteit en seksueel contact nieuw zijn, kunnen bezorgdheden uiten. Bv. 'Ik voel me onzeker om een nieuwe partner op intiem vlak te leren kennen.'
Seksuele beleving vóór kanker
Een seksueel gerelateerd probleem ontstaat wanneer de patiënt de seksualiteit niet beleeft zoals hij of zij dat zou willen of niet kan wat hij of zij zou willen kunnen. Met andere woorden: de seksuele prestatie of beleving voldoet niet aan de verwachtingen. Dat impliceert indirect dat het voordien wel goed zat.
De kwaliteit van het seksuele leven is dan ook afhankelijk van het seksueel functioneren voor de ziekte. Het is goed om daar even bij stil te staan en sleutelelementen te identificeren die de patiënt kunnen helpen in het leven na kanker. Deze vragen kunnen verder inzicht geven:
- Welke plaats had seksualiteit in de partnerrelatie?
- Waren er al seksuele problemen?
- Was seks belangrijk of een bijzaak?
Symptomen
Verder kan u zicht krijgen op het seksueel functioneren door naar symptomen te vragen die vaak voorkomen bij patiënten na een kankerbehandeling, zoals vaginale droogte of erectiestoornissen.
Lastmeter
Als u als zorgverlener de lastmeter laat invullen door de patiënt, moet u attent zijn op de aangevinkte behoefte 'seksualiteit', maar ook op indirecte signalen zoals 'uiterlijk', 'omgang met partner' of 'veranderende urine/uitscheiding'.