Spraak- en taalontwikkeling
Bij kinderen met schisis verloopt de spraak- en taalontwikkeling op dezelfde manier als bij andere kinderen. Maar door de spleet in het gehemelte sluiten de mond- en de neusweg bij kinderen met schisis minder goed en trager af. Sommige kinderen hebben moeite om klanken te vormen of spreken hypernasaal (door de neus) omdat een deel van de lucht door de neus ontsnapt. Kinderen met schisis beginnen ook soms later te praten dan andere kinderen.
Op jonge leeftijd kunnen we niet veel doen aan deze typische hypernasaliteit. Wel kunnen we de spraak en de taal bij baby’s en jongere kinderen stimuleren. Spelenderwijs ingaan op klankuitingen en gebrabbel is heel belangrijk in de babytijd.
Spraak- en taalonderzoek
Op de leeftijd van 2 à 2,5 jaar doen we een eerste spraak- en taalonderzoek. Dat onderzoek herhalen we jaarlijks om de spraak- en taalontwikkeling nauwkeurig op te volgen.
Jonge kinderen proberen we aan het praten te krijgen met spelletjes. De logopedist observeert de spraak en taal tijdens het spel. Bij oudere kinderen doen we dat tijdens een spontaan gesprek. Of we laten het kind tekeningen benoemen. Kinderen die niet spreken op kleuterleeftijd of die een aanzienlijke spraak- en taalachterstand hebben, schrijven we logopedische therapie voor.
Logopedische therapie
Er bestaat geen ideale leeftijd om met logopedie te starten. Meestal beginnen we tussen de leeftijd van twee en zes jaar. Dat is de piekperiode voor de spraak- en taalontwikkeling. Hoe vroeger, hoe beter is hier zeker niet van toepassing. We bespreken altijd met de ouders wat het beste moment is om met de logopedie te starten.
Bij lagereschoolkinderen is het soms nodig om logopedie te starten of herbeginnen bij hardnekkige articulatiestoornissen of hypernasaliteit (te veel neusspraak). Eventueel kunnen we een spraakverbeterende ingreep (de zogenaamde velofaryngoplastiek of een andere palatale ingreep) overwegen. Dat gebeurt altijd in overleg met de ouders en de hoofd- en halschirurg.
Intensieve begeleiding door de logopedist
Het Schisisteam maakte deze video om kinderen en ouders uit te leggen waarom ze naar de logopedist gaan en de begeleiding zo intensief is.
Deze video geeft meer info over de logopedische behandelstrategieën die we hanteren bij kinderen met schisis.
De video's kwamen tot stand in samenwerking met het Centre for Speech and Language Sciences. Met dank aan het Maatschappelijk Valorisatiefonds van de Universiteit Gent.