We spreken van hydrocefalie of een waterhoofd wanneer hersenvocht ophoopt in de schedel. Dat gebeurt als de doorstroming of opname van het hersenvocht niet verloopt zoals het hoort. Er moet altijd even veel hersenvocht afgevoerd als aangevoerd worden.
Hersenvocht
Iedereen maakt dagelijks ongeveer een halve liter hersenvocht aan. Dat hersenvocht wordt voornamelijk geproduceerd in de hersenkamers en stroomt vervolgens door kanaaltjes en openingen naar de ruimte rond de hersenen. Daar wordt het via speciale orgaantjes afgevoerd naar een groot bloedvat net onder de schedel. Het hersenvocht of cerebrospinaal vocht vormt een mechanische bescherming en ondersteunt het hersenmetabolisme.
Figuur: in de hersenkamers (ventrikels, lichtblauw) wordt elke dag 500 ml hersenvocht gemaakt door een op een spons gelijkende structuur (plexus choroïdeus, paars). Vanuit de hersenkamers stroomt het hersenvocht naar de ruimte rond de hersenen (subarachnoïdale ruimte, donkerblauw). Vanuit de subarachnoïdale ruimte wordt het hersenvocht afgevoerd naar de bloedbaan.
Oorzaken van hydrocefalie
Hydrocefalie kan meerdere oorzaken hebben:
- Obstructie van één van de openingen of kanaaltjes waarlangs het hersenvocht naar de ruimte rond de hersenen stroomt.
- Een probleem met de opname van hersenvocht.
- Zeldzaam: overproductie van hersenvocht.
Hydrocefalie kan aangeboren (congenitaal) of verworven zijn.
- Typische vormen van aangeboren hydrocefalie zijn een atresie of stenose van de aquaeduct van Sylvius (kanaaltje tussen de derde en vierde hersenkamer) of spina bifida.
- Typische oorzaken van verworven hydrocefalie zijn hersenvliesontsteking en hersenbloeding.