De nier is een boonvormig orgaan onder het middenrif ligt, naar de wervelkolom toe. Gemiddeld heeft een nier een grootte van zo'n 12 cm (2.5 tot 3 wervelhoogtes). Een nier weegt ongeveer 160 gram. Een gezonde mens heeft normaal gezien twee nieren.
Werking van de nieren
- De nier heeft meestal één groot bloedvat dat zuurstofrijk bloed aanvoert naar de nier (de slagader) en één bloedvat dat het bloed terugvoert. Ongeveer een kwart van het bloed dat wordt uitgepompt door het hart gaat naar de nieren.
- Elke nier bestaat uit ongeveer een miljoen kleine functionele eenheden: de nefronen. Eén nefron bestaat uit een kluwen van microscopisch kleine bloedvaten, die hele kleine gaatjes vertonen zoals een zeef. In deze nefronen wordt het bloed gefilterd, waardoor de afvalstoffen terechtkomen in de urine.
- De urine wordt dan verzameld in de nierbuisjes, een fijnmazig netwerk van afvoerbuisjes. In het begin van deze buisjes ondergaat de urine nog heel wat veranderingen in samenstelling. Zo wordt het oorspronkelijke volume van 180 liter per dag gereduceerd naar 1,5 tot 2 liter echte urine.
- Uiteindelijk mondt dit buizenstelsel uit in de nierkelk. Van daaruit wordt de urine afgevoerd naar de blaas via de urineleider (ureter).
Functies van de nieren
Bloed zuiveren
De nieren van een volwassen persoon kunnen ongeveer 180 liter bloed zuiveren per dag, wat ongeveer overeenkomt met 120 milliliter per minuut. Men zegt daarom dat ze een 'klaring' hebben van 120 ml/min. Wanneer de nierfunctie afneemt, wordt het bloed minder goed gezuiverd worden en stapelen afvalstoffen op in het bloed. Door die opstapeling van afvalstoffen wordt de patiënt ziek.
Een normale gezonde nier laat enkel de afvalstoffen uit het bloed overgaan naar de urine en niet de bouwstenen van het bloed, zoals rode bloedcellen of eiwitten. Die laatste mogen dan ook niet voorkomen in de urine van een gezonde persoon.
Andere functies
Naast de belangrijke taak als zuiveringsstation dat ons bloed filtert heeft de nier ook nog enkele andere zeer belangrijke taken:
- De bloeddruk regelen
- De hoeveelheid zout in het lichaam regelen
- De aanmaak van de rode bloedcellen stimuleren door productie van epo
- Botaanmaak reguleren