Het Centrum voor seksuologie en gender biedt zorg aan kinderen en jongeren (9 t.e.m. 16 jaar), jongvolwassenen (17 t.e.m. 23 jaar) en volwassenen (vanaf 24 jaar) met vragen over genderidentiteit. De aanpak verschilt per leeftijdsgroep. Er zijn telkens andere klemtonen in de zorg, gebaseerd op intern visie-overleg en moreel beraad.
We exploreren samen de gendervragen door in alle openheid en met respect het gesprek aan te gaan. Onze begeleiding is multidisciplinair. De beslissing om eventuele medische stappen te zetten, nemen we samen.
Ook aandacht voor andere uitdagingen
Veel cliënten hebben naast gendervragen ook andere uitdagingen. Daarom is het belangrijk om eventuele mentale of fysieke gezondheidsproblemen te detecteren bij de start van de begeleiding. Zo kunnen we ook de invloed ervan nagaan op de mogelijke medische of sociale stappen in de transitie.
Praten over mentale gezondheidsproblemen of middelengebruik, hoeft geen barrière te zijn om de medische transitie op te starten. Is een bijkomende psychologische of psychiatrische diagnose of ondersteuning nodig, dan verwijzen we cliënten gericht door. Om het zorgpad zo goed mogelijk op eventuele andere ondersteuning af te stemmen, werken we nauw samen met de betrokken hulpverleners.
Aanpak per leeftijdsgroep
Kinderen en jongeren (9 t.e.m. 16 jaar)
Het kinderen- en jongerenteam van het CSG heeft een breed zicht nodig op de ontwikkeling van het kind om een ontwikkelingsgerichte aanpak te kunnen bieden. We starten de begeleiding vanaf 9 jaar. De focus ligt op het verkennen en ondersteunen van de genderbeleving met aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling, cognitieve capaciteiten en maturiteit.
Tijdens het proces van identiteitsvorming ontstaat er ruimte voor verschillende ontwikkelingspaden We schatten daarbij de wilsbekwaamheid in, zeker als er medische stappen in beeld komen. En we betrekken de omgeving: ouders, school, hulpverleners en andere belangrijke personen in het leven van de cliënt. We ondersteunen de ouders ook in hun opvoedkundige rol binnen dit complexe proces. Dat alles vraagt zorgvuldig overleg, verslaggeving en samenwerking met alle betrokken partijen.
Om de continuïteit, veiligheid en zorgvuldigheid van de behandelingen te garanderen, nemen we de medische zorg voor minderjarige patiënten niet over als zij elders al zijn gestart met genderbevestigende medische zorg, zoals een hormonale behandeling. Minderjarigen die deze zorg al in een ander centrum hebben opgestart, kunnen daarom pas instromen vanaf de leeftijd van 17 jaar in het jongvolwassenteam.
Jongvolwassenen (17 t.e.m. 23 jaar)
De jongvolwassenheid is een overgangsperiode met specifieke uitdagingen op vlak van studie, werk, relaties en zelfstandigheid. Het genderidentiteitsvraagstuk plaatsen we in een breder verhaal van identiteit.
In de begeleiding besteden we aandacht aan:
- het (ontwikkelings)verleden
- tijd en ruimte om na te denken over de toekomst
- samenwerking met de omgeving: ouders, school, werk …
- de emotionele, praktische en financiële steun die de omgeving aan de cliënt geeft
- de impact van de gendervragen en het traject op de omgeving
Volwassenen (vanaf 24 jaar)
Bij volwassenen ligt de focus op:
- het verkennen van genderidentiteit en -expressie
- het versterken van zelfvertrouwen en zelfkennis
- informatie over medische en sociale trajectmogelijkheden
- relaties, seksualiteit en fertiliteit
Ook hier geven we aandacht aan de omgeving: partner, kinderen, werk … We kijken daarbij naar de emotionele, praktische en financiële steun die de omgeving aan de cliënt geeft, maar ook naar de impact van de gendervragen en het traject op de omgeving.
Rechtstreekse verwijzing naar een medische dienst
Onder bepaalde voorwaarden kan je rechtstreeks worden doorverwezen naar een medische dienst van het UZ Gent voor genderzorg. Je krijgt dan geen psychologische begeleiding van een psycholoog van het CSG.
Alleen door een klinisch psycholoog of psychiater
Alleen een klinisch psycholoog(-seksuoloog) of een psychiater kan een cliënt rechtstreeks doorverwijzen naar een medische dienst binnen het CSG. De begeleiding bij de verwijzer is actief, de verwijzer staat ook in voor de verdere opvolging en de nazorg in het kader van de medische zorgvraag.
Een psycholoog van het CSG wordt na een rechtstreekse verwijzing niet betrokken bij het traject, behalve na een verwijzing voor genitale chirurgie (vaginoplastie, metadoioplastie, falloplastie). Dan voorzien we een psycho-educatief groepstraject.
Alleen voor volwassenen vanaf 24 jaar
Alleen volwassenen vanaf 24 jaar kunnen rechtstreeks naar een medische dienst worden verwezen.
In de geestelijke gezondheidszorg wordt de opsplitsing tussen jongvolwassen en volwassen wel vaker gemaakt. Vanaf ongeveer 24 jaar is niet alleen het menselijke brein volgroeid, maar krijgt ook de sociale positie vorm – met volwassen rollen en verantwoordelijkheden. Personen jonger dan 24 jaar kunnen daarom niet rechtstreeks worden verwezen naar een medische dienst van het CSG. Zij komen op de wachtlijst voor een eerste gesprek bij een psycholoog van het psychosociale zorgteam.
Psycho-educatief groepstraject
Voor cliënten vanaf 24 jaar die worden doorverwezen voor genitale chirurgie, organiseren we vijf groepssessies. Die worden begeleid door psychologen en sociaal werkers en helpen je om je voor te bereiden op dit belangrijke keuzeproces.
Tijdens de sessies komt een brede waaier aan onderwerpen aan bod, zoals zelfbeeld, lichaamsbeeld, relaties, seksualiteit en hulpstukken. Je krijgt ook actuele informatie over de verschillende chirurgische mogelijkheden en mogelijke complicaties.
Het samen reflecteren in groep, de uitwisseling met ervaringsdeskundigen en de infoavond met chirurgen geven je de kans om je zo goed mogelijk voor te bereiden op een eventuele operatie. Na afloop van de groepssessies kan je doorverwezen worden naar medische diensten.
De groepssessies vinden plaats binnen de conventie transgenderzorg.