Pediatrische uveïtis is een ontsteking in het oog die ontstaat tijdens de kinderleeftijd. De ontsteking treft één of meer delen binnen in het oog. Er zijn vaak weinig zichtbare tekenen en kinderen ervaren of melden niet altijd klachten. Daardoor blijft de ontsteking soms lang onopgemerkt en kan blijvende schade aan het zicht ontstaan.
Ga meteen naar
- Welke vormen bestaan er?
- Welke klachten veroorzaakt de ziekte?
- Waardoor ontstaat de ziekte?
- Hoe wordt de ziekte vastgesteld?
- Hoe wordt de ziekte behandeld?
- Welke zorgverleners en disciplines zijn betrokken?
Welke vormen bestaan er?
Artsen delen uveïtis in volgens de plaats van de ontsteking:
- anterieure uveïtis: ontsteking vooraan in het oog
- intermediaire uveïtis: ontsteking in het middelste deel van het oog
- posterieure uveïtis: ontsteking achteraan in het oog
- panuveïtis: ontsteking in meerdere delen van het oog
De ontsteking kan verschillende oorzaken hebben. Soms ontstaat ze door een infectie, soms hangt ze samen met een andere ontstekingsziekte.
Welke klachten veroorzaakt de ziekte?
De klachten hangen af van de plaats en de ernst van de ontsteking. Mogelijke klachten zijn:
- een rood of pijnlijk oog
- gevoeligheid voor licht
- wazig of minder goed zien
- vlekjes of sliertjes die in het beeld lijken te bewegen
- een vervormd beeld
Sommige kinderen hebben geen of weinig klachten, vooral bij een langdurige ontsteking vooraan in het oog. Toch kan de ontsteking schade veroorzaken, ook als je kind er weinig van merkt.
Ernstige of langdurige uveïtis kan verschillende oogproblemen veroorzaken:
- staar (cataract): de lens wordt troebel
- verhoogde oogdruk: vergroot het risico op glaucoom en schade aan de oogzenuw
- vochtophoping in het centrum van het netvlies
- blijvend verminderd zicht
- een lui oog bij jonge kinderen: het zicht in één oog ontwikkelt zich onvoldoende
Hoe de oogontsteking verloopt, verschilt van kind tot kind. Dat hangt onder meer af van de leeftijd waarop de ontsteking begint, de plaats en de ernst ervan en de duur van de ontsteking. Ook eventuele complicaties, de aantasting van één of beide ogen en het moment waarop de behandeling start, spelen een rol.
Waardoor ontstaat de ziekte?
Pediatrische uveïtis heeft verschillende mogelijke oorzaken. Soms speelt het afweersysteem een rol, soms ligt een infectie aan de basis. De ontsteking kan ook samenhangen met een andere aandoening. Soms ontstaat de ontsteking door een verstoring van het afweersysteem in het oog zelf, zonder dat er elders in het lichaam afwijkingen zijn.
Een belangrijke oorzaak van langdurige uveïtis vooraan in het oog is juveniele idiopathische artritis (JIA), een vorm van gewrichtsontsteking bij kinderen. Uveïtis bij kinderen met JIA veroorzaakt zelden klachten zoals roodheid of pijn. Daarom is bij hen regelmatige oogcontrole belangrijk.
Hoe wordt de ziekte vastgesteld?
Een oogarts met expertise in uveïtis en een kinderreumatoloog brengen de klachten, eerdere behandelingen en eventuele andere gezondheidsproblemen van je kind in kaart.
De oogarts onderzoekt het zicht, meet de oogdruk en bekijkt de verschillende delen van het oog. Soms zijn aanvullende beelden nodig, bijvoorbeeld met een OCT-scan. Die brengt de verschillende lagen van het netvlies in beeld.
Er bestaat geen bloedtest die uveïtis op zichzelf bevestigt of uitsluit. Afhankelijk van de klachten en de plaats van de ontsteking kiest de arts gericht voor bloed- of urineonderzoek, beeldvorming of andere onderzoeken. Het team onderzoekt ook of een onderliggende ontstekingsziekte of infectie een rol speelt.
De arts bespreekt de resultaten met je kind en met jou als ouder of verzorger. Daarbij komen de plaats en ernst van de ontsteking, de mogelijke oorzaak en de behandeling aan bod. De uitleg wordt afgestemd op de leeftijd en het begripsniveau van je kind. Samen bespreken jullie de volgende stappen.
Hoe wordt de ziekte behandeld?
De behandeling hangt af van de plaats en ernst van de ontsteking, de oorzaak, eventuele complicaties en de leeftijd van je kind. Het doel is de ontsteking onder controle te krijgen, het zicht te behouden en blijvende schade aan het oog te voorkomen.
Behandeling zonder operatie
Bij een actieve ontsteking vooraan in het oog start de behandeling meestal met oogdruppels met corticosteroïden. Dat zijn sterke ontstekingsremmers. Soms schrijft de oogarts ook pupilverwijdende oogdruppels voor. Die helpen pijn en verklevingen in het oog te voorkomen.
De oogarts bepaalt hoe vaak je de druppels moet toedienen, volgt het effect op en bouwt de behandeling geleidelijk af.
Helpen de oogdruppels onvoldoende? Of is de ontsteking ernstig, langdurig of terugkerend? Dan is soms algemene medicatie nodig die het afweersysteem onderdrukt. Bij een infectie richt de behandeling zich op de ziekteverwekker. De betrokken artsen stemmen de behandeling op elkaar af.
Behandeling met operatie
Een operatie is niet de eerste keuze om de ontsteking zelf te behandelen. Soms is een ingreep wel nodig bij complicaties die het zicht bedreigen, zoals staar (cataract), verhoogde oogdruk of bepaalde beschadigingen achteraan in het oog.
Een oogarts met expertise in pediatrische uveïtis beoordeelt welke behandeling nodig is.
Aanvullende zorg
Het zorgteam legt uit wat de aandoening inhoudt, hoe je oogdruppels en medicatie gebruikt en welke bijwerkingen mogelijk zijn. Je krijgt ook uitleg over klachten waarbij je sneller contact moet opnemen met een arts.
Daarnaast heeft het team aandacht voor de gevolgen van de aandoening in het dagelijkse leven, zoals op school, tijdens het sporten en bij andere activiteiten. Als het zicht verminderd is of je kind risico loopt op een lui oog, kan het team orthoptie, visuele revalidatie, hulpmiddelen of begeleiding op school inschakelen.
Uveïtis en de behandeling kunnen ook emotioneel zwaar zijn, voor je kind én voor je gezin. Als daar behoefte aan is, is psychologische of sociale ondersteuning mogelijk.
Welke zorgverleners en disciplines zijn betrokken?
De oogarts met expertise in pediatrische uveïtis en de kinderreumatoloog vormen het kernteam. Afhankelijk van de oorzaak, de klachten en eventuele andere gezondheidsproblemen werken zij samen met andere zorgverleners, zoals:
- kinderarts
- orthoptist
- gespecialiseerd pediatrisch verpleegkundige
- specialist in infectieziekten
- maag-darmspecialist
- dermatoloog
- neuroloog
- longarts
- nierspecialist
- psycholoog en sociaal werker
- ziekenhuisapotheker
- klinisch geneticus
- specialist in visuele revalidatie
Het team stemt de onderzoeken, behandeling en opvolging op elkaar af. Daarbij heeft het aandacht voor het zicht, de algemene gezondheid en de ontwikkeling van je kind.
Hoe maak je een afspraak?
Voor een eerste afspraak heb je een verwijsbrief nodig van je huisarts, kinderarts of arts-specialist. Die verwijst je door naar één van deze twee diensten: