Als dialyse of een nierfunctievervangende therapie moet opgestart worden, is een kleine ingreep nodig om een toegangsweg voor de dialyse te maken. Het Dialyse Acces Team – artsen en verpleegkundigen uit verschillende medische disciplines – legt zich toe op het aanleggen en onderhouden van een toegangsweg voor:
- peritoneaaldialyse: bij peritoneaaldialyse wordt een steriele spoelvloeistof in de buikholte gebracht via een peritoneaaldialysekatheter. Het buikvlies filtert de afvalstoffen uit de bloedbaan en de spoelvloeistof voert ze af.
- hemodialyse: bij hemodialyse zuivert een kunstnier het bloed buiten het lichaam. Daarvoor leggen we een arterioveneuze fistel of arterioveneuze greffe aan – een chirurgisch aangelegde verbinding of een kunststofbuisje tussen een ader en een slagader – of een hemodialysekatheter, een soepel kunststofbuisje dat ingebracht wordt in een grote halsader.
Voor welke behandeling wordt gekozen, hangt af van de gezondheidstoestand, wensen en levensverwachting van de patiënt. Alle betrokken zorgverleners werken voor elke patiënt een geïntegreerd zorgtraject en een behandelplan op maat uit. Daarvoor organiseren we tweewekelijks een overlegmoment om patiëntendossiers te bespreken en we houden een wekelijkse raadpleging.
Toegangswegen voor dialyse
Hemodialyse
Arterioveneuze fistel
Een arterioveneuze fistel is een chirurgisch aangelegde verbinding tussen een oppervlakkige ader en een slagader. Dankzij de fistel stroomt meer bloed onder een hogere druk door de ader. De ader groeit en de wand wordt steviger. Dat maakt de ader beter aanprikbaar en uiteindelijk bruikbaar voor hemodialyse. De fistel wordt bij voorkeur aangelegd in de onderarm van de niet-dominante arm.
Indien mogelijk gebeurt de ingreep in dagopname. Meestal volstaat een locoregionale verdoving van de arm. De chirurg zal het verloop van de ingreep en de opname uitgebreid met jou bespreken.
Lees meer in de folder Hemodialyse (202.3 KB) "pdf".
Arterioveneuze greffe
Als geen bruikbare oppervlakkige ader aanwezig is voor de hemodialyse, kunnen we een arterioveneuze greffe aanleggen: een kunststofbuisje dat we inhechten tussen een slagader en een ader van uw arm. Die greffe wordt aangeprikt voor hemodialyse. Een arterioveneuze greffe wordt bij voorkeur aangelegd in de niet-dominante arm.
Meestal volstaat locoregionale verdoving van de arm. Na de ingreep zwelt de arm wat op. Daarom kan je ten vroegste de dag na de ingreep naar huis. Jouw chirurg zal het verloop van de ingreep en opname uitgebreid met jou bespreken.
Hemodialysekatheter
Voor hemodialysepatiënten verkiezen we een lichaamseigen arterioveneuze fistel als toegangsweg. Die is minder gevoelig voor ontstekingen, comfortabeler en duurzamer dan een kunststofbuisje. Als evenwel geen goede oppervlakkige aders aanwezig zijn – bij oudere patiënten of als de dialyse dringend moet opgestart worden – kan een hemodialysekatheter uitkomst bieden: een kunststofbuisje dat in een grote ader in de hals wordt geplaatst. De nefroloog plaatst de katheter onder plaatselijke verdoving op de dialyseafdeling. Het uiteinde van de katheter komt tussen het sleutelbeen en de tepellijn te zitten. De katheter kan rechtstreeks op een kunstnier aangesloten worden. Je hoeft dus niet aangeprikt te worden.
Toegangsweg hemodialyse bij kinderen
Zeker bij kinderen moet rekening gehouden worden met de langetermijngevolgen van de dialysetoegang. Langdurig gebruik van een hemodialysekatheter kan leiden tot vernauwingen van de grote aders in de hals en de borstkas. Daarom heeft een lichaamseigen fistel bij kinderen indien mogelijk altijd de voorkeur. Doordat de aders en slagaders in de arm nog klein zijn, is zo’n fistel aanleggen evenwel complex. Ons multidisciplinair team heeft daarin ervaring opgebouwd en maakt hemodialyse via een arterioveneuze fistel bij kinderen mogelijk.
Lees meer over hemodialyse bij kinderen.
Peritoneaaldialyse
Bij peritoneaaldialyse wordt een steriele spoelvloeistof in de buikholte gebracht met behulp van een peritoneaaldialysekatheter. Het buikvlies filtert de afvalstoffen uit de bloedbaan en de spoelvloeistof voert ze af. Deze techniek heeft als voordeel dat je jezelf thuis kan dialyseren en dat je bloed permanent gezuiverd wordt. Op onze raadpleging bekijken we samen of je voor deze techniek in aanmerking komt.
Voor peritoneaaldialyse plaatsen we een peritoneaaldialysekatheter als toegangsweg. Dat doen we met behulp van een kijkoperatie onder algemene verdoving. Je verblijft een nacht in het ziekenhuis. Jouw chirurg en nefroloog zullen het verloop van de ingreep en opname uitgebreid met jou bespreken.
De dag na de ingreep voert een gespecialiseerde thuisverpleegkundige bij jou een proefspoeling uit.
Lees meer in de folder Peritoneaaldialyse.