Bij glomerulaire nieraandoeningen zijn vooral de kleine filters in de nieren beschadigd. Die filters heten glomeruli. Door de schade kunnen bloed of eiwitten in de urine terechtkomen en kan de werking van de nieren verminderen.
Ga meteen naar
- Welke vormen bestaan er?
- Welke klachten veroorzaakt de ziekte?
- Waardoor ontstaat de ziekte?
- Hoe wordt de ziekte vastgesteld?
- Hoe wordt de ziekte behandeld?
- Welke zorgverleners en disciplines zijn betrokken?
Welke vormen bestaan er?
Er bestaan veel vormen van glomerulaire nieraandoeningen. Voorbeelden zijn:
- IgA-nefropathie
- membraneuze nefropathie
- minimal change disease
- focale segmentale glomerulosclerose
- lupusnefritis
- ANCA-geassocieerde glomerulonefritis
- anti-GBM-ziekte
- C3-glomerulopathie
Sommige vormen ontstaan vanuit de nier zelf. Andere hangen samen met een ziekte die ook andere delen van het lichaam aantast. Er bestaan ook zeldzame erfelijke vormen en aandoeningen waarbij stoffen in de nierfilters neerslaan.
Welke klachten veroorzaakt de ziekte?
In het begin heb je vaak geen klachten. De aandoening wordt dan ontdekt door eiwit of kleine hoeveelheden bloed in de urine. Mogelijke klachten zijn:
- zichtbaar bloed in de urine
- schuimende urine
- vochtophoping aan de benen
- hoge bloeddruk
- minder plassen
Bij sommige vormen heb je ook klachten buiten de nieren.
Het verloop verschilt sterk. De aandoening kan langzaam verergeren, maar soms gaat de nierfunctie snel achteruit. Mogelijke gevolgen zijn plotselinge of blijvende nierschade en uiteindelijk nierfalen. Bij ernstig eiwitverlies via de urine, vooral als ook het eiwitgehalte in het bloed sterk daalt, kan het risico op bloedklonters en infecties toenemen.
Neem onmiddellijk contact op met een arts bij:
- een plots sterk verminderde urineproductie
- ernstige kortademigheid
- snel toenemende vochtophoping
- bloed ophoesten
Die klachten kunnen wijzen op ernstige complicaties en moeten dringend onderzocht worden.
Waardoor ontstaat de ziekte?
De oorzaken verschillen per vorm. De aandoening kan samenhangen met:
- een afwijkende reactie van het afweersysteem
- een infectie
- een erfelijke afwijking
- medicatie
- een ziekte van het bloed
- een andere ziekte in het lichaam
Bij sommige vormen blijft de oorzaak onbekend.
Hoe wordt de ziekte vastgesteld?
De arts brengt je klachten en medische voorgeschiedenis in kaart. De onderzoeken verlopen in stappen en hangen af van je klachten en de vermoedelijke oorzaak.
- Bloedonderzoek: om onder meer de nierfunctie, zouten, eiwitten, ontstekingswaarden, bloedcellen, leverwaarden en vetten in het bloed te beoordelen.
- Urineonderzoek: om bloed, albumine en andere eiwitten in de urine te meten en het urinesediment te bekijken.
- Onderzoek naar de oorzaak: om met gerichte bloedtesten te zoeken naar afweerstoffen, infecties of afwijkende eiwitten.
- Echografie van de nieren: om de nieren te beoordelen als dat nodig is.
- Nierbiopsie: om nierweefsel te onderzoeken als dat nodig is voor de diagnose, de prognose of de keuze van de behandeling.
- Genetisch onderzoek: om een erfelijke oorzaak te onderzoeken als daar aanwijzingen voor zijn.
De arts combineert de uitslagen om de diagnose te stellen. Complexe, zeldzame of moeilijk behandelbare vormen worden besproken door meerdere zorgverleners.
Hoe wordt de ziekte behandeld?
De behandeling hangt af van de vorm, de ernst en het risico op verdere nierschade. De behandeling richt zich op de oorzaak én op bescherming van de nierfunctie.
Bescherming van de nieren en algemene maatregelen
Algemene maatregelen zijn een goede controle van de bloeddruk, minder zout gebruiken, vochtophoping behandelen en medicatie vermijden die schadelijk kan zijn voor de nieren.
Om de nieren te beschermen, kunnen geneesmiddelen zoals ACE-remmers, angiotensinereceptorblokkers (ARB's) en SGLT2-remmers worden voorgeschreven. Deze geneesmiddelen kunnen, afhankelijk van de aandoening, het eiwitverlies via de urine verminderen en de achteruitgang van de nierfunctie vertragen.
Afhankelijk van de diagnose kan ook medicatie nodig zijn die het afweersysteem onderdrukt of heel gericht een deel van het ziekteproces remt.
Behandeling bij ernstig nierfalen
Als de nierfunctie ernstig achteruitgaat, kan nierfunctievervangende behandeling noodzakelijk zijn. Die kan bestaan uit dialyse of een niertransplantatie.
Bij hemodialyse wordt het bloed gezuiverd met behulp van een dialysetoestel. Bij peritoneale dialyse wordt het buikvlies gebruikt om afvalstoffen en overtollig vocht te verwijderen. Voor elke vorm van dialyse is een ingreep nodig, bijvoorbeeld om toegang tot een bloedvat aan te leggen of een catheter in de buik te plaatsen.
Bij geschikte patiënten kan een niertransplantatie worden uitgevoerd.
Aanvullende zorg
Bij zeldzame, ernstige of moeilijk behandelbare vormen kan deelname aan een klinische studie worden overwogen.
Bij een erfelijke vorm kan genetische counseling deel uitmaken van de zorg.
Bij een verdere achteruitgang van de nierfunctie bespreekt het zorgteam tijdig de verschillende behandelmogelijkheden en begeleidt het je bij het maken van een passende keuze.
Welke zorgverleners en disciplines zijn betrokken?
Het kernteam bestaat uit nefrologen met expertise in glomerulaire en zeldzame nierziekten en nierpathologen. Afhankelijk van de oorzaak en je klachten werken zij samen met andere zorgverleners, zoals:
- reumatologen
- klinisch genetici
- hematologen
- infectiologen
- endocrinologen
- cardiologen
- specialisten in transplantatiegeneeskunde
- gespecialiseerde verpleegkundigen, diëtisten, sociaal werkers en psychologen
Het team bespreekt complexe dossiers samen en stemt de onderzoeken en behandeling op elkaar af.