Congenitaal hyperinsulinisme (CHI) is een zeldzame aandoening waarbij de alvleesklier te veel insuline aanmaakt. Dat gebeurt ook als de bloedsuiker al laag is. Daardoor kunnen ernstige en terugkerende periodes van een te lage bloedsuiker ontstaan. De aandoening begint meestal kort na de geboorte, maar kan ook later tijdens de kinderjaren worden vastgesteld.
Een snelle diagnose en behandeling zijn belangrijk. Zo kan schade aan de hersenen worden voorkomen.
Ga meteen naar
- Welke vormen bestaan er?
- Welke klachten veroorzaakt de ziekte?
- Waardoor ontstaat de ziekte?
- Hoe wordt de ziekte vastgesteld?
- Hoe wordt de ziekte behandeld?
- Welke zorgverleners en disciplines zijn betrokken?
Welke vormen bestaan er?
Er bestaan verschillende vormen van congenitaal hyperinsulinisme. Artsen maken onder meer een onderscheid tussen:
- vormen die goed reageren op medicatie met diazoxide
- vormen die niet reageren op diazoxide
- een vorm waarbij de hele alvleesklier betrokken is
- een vorm waarbij slechts een klein deel van de alvleesklier afwijkend is
- vormen die voorkomen als onderdeel van een syndroom
De juiste vorm bepalen is belangrijk omdat de behandeling daarvan afhangt.
Welke klachten veroorzaakt de ziekte?
De klachten worden veroorzaakt door een te lage bloedsuiker. Ze kunnen al vanaf de geboorte aanwezig zijn. Mogelijke klachten zijn:
- slaperigheid
- prikkelbaarheid
- voedingsproblemen
- beven
- zweten
- verminderd bewustzijn
- epileptische aanvallen
Als lage bloedsuikers vaak voorkomen of niet worden opgemerkt, kan dat leiden tot:
- ontwikkelingsachterstand
- leerproblemen
- problemen met taal of beweging
- geheugenproblemen
- blijvende hersenschade
Waardoor ontstaat de ziekte?
Bij minstens de helft van de kinderen wordt een genetische oorzaak gevonden. Daarbij is er een verandering aanwezig in een gen dat betrokken is bij de regeling van de insulineproductie.
Niet bij alle kinderen wordt een genetische oorzaak gevonden. Soms blijft de precieze oorzaak onbekend.
Hoe wordt de ziekte vastgesteld?
Artsen denken aan congenitaal hyperinsulinisme als een kind één of meerdere ernstige lage bloedsuikers heeft zonder duidelijke verklaring. Om de diagnose te stellen gebeuren verschillende onderzoeken.
Bloedonderzoek
Als de bloedsuiker te laag is, wordt een uitgebreid bloedonderzoek uitgevoerd. Daarbij kijken artsen onder andere naar:
- de bloedsuiker
- de hoeveelheid insuline
- andere stoffen die informatie geven over de energievoorziening van het lichaam
- hormonen die de bloedsuiker beïnvloeden
Genetisch onderzoek
Bij de meeste kinderen wordt genetisch onderzoek uitgevoerd. Zo kan worden nagegaan of er een erfelijke oorzaak aanwezig is.
Beeldvorming
Als medicatie onvoldoende werkt, kan een gespecialiseerde PET-scan nodig zijn. Met dat onderzoek kunnen artsen nagaan of een beperkt deel van de alvleesklier verantwoordelijk is voor de aandoening.
Hoe wordt de ziekte behandeld?
De behandeling heeft als doel de bloedsuiker stabiel te houden en hersenschade te voorkomen.
Behandeling zonder operatie
Bij ernstige lage bloedsuikers krijgt een kind meestal suiker toegediend via een infuus. Indien nodig kan ook glucagon worden gegeven. Dat is een geneesmiddel dat de bloedsuiker verhoogt.
Veel kinderen krijgen nadien medicatie. De meest gebruikte behandeling is:
- diazoxide
- aanvullende medicatie om bijwerkingen van diazoxide te beperken
- andere geneesmiddelen als diazoxide onvoldoende werkt
Sommige kinderen hebben daarnaast extra koolhydraten nodig via aangepaste voeding, sondevoeding of speciale voedingssupplementen.
Behandeling met operatie
Bij sommige kinderen bevindt de afwijking zich in een klein deel van de alvleesklier. In dat geval kan een operatie de beste behandeling zijn. Vaak verdwijnen de klachten daarna volledig.
Als de hele alvleesklier betrokken is en medicatie onvoldoende werkt, kan soms een groot deel van de alvleesklier worden verwijderd. Dat gebeurt alleen in uitzonderlijke situaties.
Regelmatige opvolging
Kinderen worden regelmatig opgevolgd om de behandeling veilig te laten verlopen. Er gebeuren controles van:
- het hart
- bloedwaarden
- groei en ontwikkeling
- voedingstoestand
Ook wordt nagegaan of kinderen voldoende lang zonder voeding kunnen blijven zonder dat hun bloedsuiker gevaarlijk daalt.
Welke zorgverleners en disciplines zijn betrokken?
De zorg voor kinderen met congenitaal hyperinsulinisme gebeurt door een multidisciplinair team. Tot het kernteam behoren:
- kinderendocrinologen
- genetici
- chirurgen gespecialiseerd in aandoeningen van de alvleesklier
- kinderartsen met expertise in maag-, darm- en voedingsproblemen
- diabeteseducatoren
- diëtisten
- psychologen
Daarnaast kunnen ook volgende zorgverleners betrokken zijn:
- ontwikkelingspediaters
- kinesitherapeuten
- ergotherapeuten
- logopedisten
Deze zorgverleners volgen de groei, ontwikkeling, voeding en het welzijn van het kind en het gezin op.